لعل (Spinel)
در کتب جواهرشناسی قدیم از لعل با نام «البنفش» یا «البلخش» یاد شده است. لعل عمدتا به رنگ قرمز بوده و لعل آتشین بدخشان افغانستان از قدیم بسیار مشهور بوده است، لکن در رنگ های سبز، زرد و ارغوانی نیز یافت می شود. لعل سرخ شفاف و آبدار است و درخشندگی آن بیشتر از یاقوت می باشد، لذا همانند یاقوت مورد توجه بوده و گاهی با یاقوت قرمز اشتباه می شود. لكن سختی لعل کمتر از ياقوت است.
گونه های گارنت قرمز به خصوص پیروپ ها نیز بسیار به لعل شباهت دارد اما سختی آن کمتر است. ابوریحان بیرونی می نویسد: «یکی از حکاکان به من گفت که لعل در آتش مقاومت دارد و در صورتی که آن را در بوته گذارده و به تدریج آن را سرد کنند رنگش تغییر نکرده بلکه زیبایی آن بیشتر می شود.»
لعل در مقابل حرارت و اسیدها بسیار مقاوم است و دمای ذوب آن بسیار بالا باشد. متأسفانه از سال ۱۹۱۰ میلادی لعل های سنتز شده وارد بازار شده و هر ساله مقدار زیادی از آن به فروش می رسد.
کشورهای افغانستان، پاکستان، سریلانکا، برزیل، استرالیا و ترکیه عمده ترین منابع سنگ لعل را در اختیار دارند.
